دبستان پسرانه سوم خرداد

هنگامی که دانش آموزان اشتباه می کنند آیا کاری می کنید که آن ها وادار به توقف د ررفتار اشتباه خود شوند یا هیچ کاری نمی کنید و رفتارشان را نادیده می گیرید ؟ هر دو واکنش  تمایل ایجاد می کند .

در حالت اول معلم "برنده "است و شاگرد "بازنده "و در حالت دوم شاگرد "برنده "و معلم "بازنده ". این دو واکنش به ترتیب "مقاومت کردن "و "تسلیم شدن "نام دارند .

آیا دو واکنش فوق که به عبارت دیگر " برنده – بازنده "  نامیده می شوند تنها راه هایی است که یک معلم می تواند در قبال رفتار خلاف دانش آموز از خود نشان دهد ؟ امیدوارم که این طور نباشد .چرا که هر دو مستلزم این است که یک طرف به بهای  بازنده شدن  دیگری برنده شود .

" مقاومت کردن " که گاهی با عبارت " نشان دادن به او که چه کسی ر‍‍‍‍ییس است " نامیده می شود اغلب اوقات به دانش آموزان این درس  نا خواسته و نامطلوب را می آموزد که " افراد قوی در این دنیا برنده اند " . می آموزد که راه برنده شدن در یک مبارزه به بهای باختن دیگری میسر است . در این مورد می توان معلمی را تصور کرد که همچنان که انگشتش را برای دانش آموز تکان می دهد ٬ می گوید باید چنین و چنان کنی ! تسلیم شدن هم به عنوان یک واکنش از طرف معلم بهتر از مقاومت کردن نیست . این روش هم یک درس ناخواسته را به دانش آموزان می آموزد و آن این که احتیاجات من "دانش آموز "مهمتر از احتیاجات دیگران است . چنین درس هایی می تواند در ارتباطات آینده دانش آموز با دیگران ٬مشکلات جدی ایجاد  کند .

پیام من یک واکنش جا نشین برای مقاومت کردن و تسلیم شدن از سوی معلم است . این نوع واکنش یک موقعیت "برنده برنده "ایجاد می کند که "خطر لطمه زدن به رابطه ی بین معلم و دانش آموز را کاهش خواهد داد  .

 "پیام من" بنا را بر این می گذارد که دانش آموز نیازی به ادامه رفتار بر هم زننده خود ندارد و در صورتی که به او فرصت داده شود ، داوطلبانه رفتار خلافش را متوقف خواهد کرد . این پیامها درصد این که دانش آموزان با میل و رغبت رفتار خلافشان را تغییر بدهند ،را افزایش می دهد . متاسفانه اکثر معلمان بهانه به دست دانش آموزان می دهند تا به ادامه رفتار خلاف خود بپردازند . آنها اغلب به دانش آموزان دستور می دهند و یا درخواست می کنند که کارشان را متوقف کنند .این پاسخ نامناسب و بی تاثیر معلم "پیام تو"نامیده می شود ."پیام تو" تاثیری ندارد .

"پیام من" از سه بخش تشکیل شده است ؛تشریح رفتار دانش آموز بدون سرزنش ، تاثیر رفتار دانش آموز بر شما در زمان حال یا آینده ، احساسی که از این تاثیر در شما پیدا می شود برای اینکه اطمینان حاصل کنید هر دو شما به یک رفتار توجه دارید ، توصیفی واضح از آن رفتار خلاف لازم است . توصیف باید عاری از سرزنش باشد تا احتمال اینکه دانش آموز احساس کند مورد حمله یا داورد قرار گرفته ، کاهش پیدا کند .

تبیین تاثیر محسوس رفتار آشکار می سازد که اعمال دانش آموز به نحوی بر شما اثر گذاشته است. دانش آموزان نیز مانند دیگران ، در صورتی که تاثیر رفتارشان را بر شما به وضوح ببینند ، به احتمال زیاد رفتارشان را با میل و رغبت تغییر خواهند داد. بیان احساساتی که دارید ، تاثیر رفتار دانش آموز را بر شما افزایش خواهد داد . توجه داشته باشید که همه تمرکز "پیام من" روی شماست نه روی دانش آموز . در نتیجه این احتمال وجود دارد که دانش آموز احساس نیاز به گرفتن حالت دفاعی کند .

بگذارید مثالی درباره یک کلاس و "پیام من" ارایه شده از سوی معلم بزنم . ببینید آیا می توانید سه بخش یک "پیام من" را که به شکل مطلوبی بیان شده ، تشخیص دهید . سعی کنید پاسخ دانش آموز را حدس بزنید .

تقریبا زمان ورزش است .دانش آموزان شما باید بیرون بروند و سر جای تعیین شده بایستند تا در زمان معین ورزش آغاز شود  . چون زمان محدود  است ، شما از دانش آموزانتان خواسته اید که در زمان تعیین شده آماده شوند . سعیدهنوز لباس نپوشیده است . آماده اید که "او را گوش مالی بدهید".

پیام من : "سعید، تو لباس ورزشی  خود را نپوشیدی و تقریبا وقت ورزش است (توصیف عاری از سرزنش). ما نمی توانیم بموقع به محل برسیم (تاثیر محسوس). می ترسم مدیر فکر کند که معلم با مسوولیتی نیستم (احساس)"

آیا "پیام من" بر همه دانش آموزان خلافکار موثر است ؟ خیر ، اما به خاطر بسپارید که هدف ما کاربرد فنون مدیریت کلاس است در بیشتر موارد و اکثر مواقع روی اکثر دانش آموزان موثر باشند ، یعنی "معمولا برای خودتادیبی دانش آموزی که با تبعیت از هوس زودگذر ، بی اراده و با بی فکری عمل می کند "(شرایگلی،1985،ص29). این پیامها در صورتی که معلم با یک دانش آموز معین صمیمی باشد ، بیشترین تاثیر را خواهد گذاشت . معلم در زندگی دانش آموز "شخص مهمی" است.

"پیام من" به دانش آموز نمی گوید که او چگونه می توند رفتارش را برای خوشنودی شما اصلاح کند . در عوض تاثیر رفتار وی را روی شما و نیز احساس حاصل از آن را مورد توجه قرار می دهد . باقی بر عهده دانش آموز است . او به حال خود گذاشته می شود تا خود اقدام کند و با تغییر دادن رفتار به میل شخصی ، "کلاه سفیدی روی سر بگذارد" و " بچه خوبی" شود . چه قدر خوب است دانش آموز بر اساس احترام به شما و به خاطر تفاهم و همدلی که میان شماست ، عمل کند تا این که مجبور شود بر اساس ترس از شما واکنش نشان دهد . برای دانش آموزانی که با آنها احساس تفاهم و همدلی برقرار کرده اید "پیام من" تاثیر بسزایی دارد .

به منظور کسب اطلاعات بیشتر درباره "پیام من" می توانید به ("مقاله گوردون" در بخش سوم کتاب الفبای مدیریت کلاس درس، ترجمه محمدرضا سرکار آرانی ‍‍ انتشارات مدرسه )مراجعه کنید .

 نوشته شده توسط برجی